Kennis & Onderzoek
Wat weten we eigenlijk over de invloed van ademhaling, spanning, beweging en herstel op ons functioneren?
Waarom verandert onze beweging onder druk? Hoe beïnvloedt ademhaling ons zenuwstelsel? Wat gebeurt er bij fysieke belasting en hoe kunnen we ons herstel ondersteunen?
Dit zijn vragen die niet alleen binnen Somatic Hub worden onderzocht, maar ook binnen de bewegingswetenschap, fysiologie, neurowetenschap en psychologie.
Op deze pagina verbinden we wetenschappelijke inzichten met de principes die we in onze trainingen en sessies toepassen. Daarbij maken we onderscheid tussen wat wetenschappelijk is aangetoond, wat nog wordt onderzocht en wat we vanuit de praktijk ervaren.
Ademhaling & zenuwstelsel
Je ademhaling reageert op wat je doet en ervaart. Maar je kunt haar ook bewust beïnvloeden.
Bij inspanning, stress en angst verandert onze ademhaling. Soms helpt dat ons om adequaat te reageren. Soms houden we onbewust onze adem vast of blijven we meer spanning vasthouden dan nodig.
Onderzoek laat zien dat bepaalde vormen van langzame, gecontroleerde ademhaling invloed hebben op de hartslag, hartslagvariabiliteit (HRV) en autonome regulatie.
Binnen Somatic Hub gebruiken we ademhaling niet alleen als afzonderlijke oefening, maar juist ook tijdens beweging, fysieke belasting en herstel.
Wetenschappelijk onderzoek
Laborde et al. (2022) — Effects of voluntary slow breathing on heart rate and heart rate variability.
Een systematische review en meta-analyse die laat zien dat langzame ademhaling verschillende indicatoren van autonome regulatie kan beïnvloeden.
Stress & functioneren onder druk
Onder druk wordt zichtbaar welke vaardigheden daadwerkelijk beschikbaar blijven.
Wanneer we onder druk komen te staan, kunnen onze aandacht, ademhaling, spierspanning en beweging veranderen.
Dat hoeft niet altijd negatief te zijn. Een zekere mate van spanning helpt ons juist om te reageren en te presteren. Maar wanneer de belasting te groot wordt, kunnen onze mogelijkheden afnemen.
Onderzoek naar stress inoculation training laat zien dat gestructureerde voorbereiding op stressvolle omstandigheden angst kan verminderen en prestaties onder druk kan verbeteren.
Het gaat daarbij niet om zoveel mogelijk stress toevoegen, maar om gecontroleerde blootstelling, voldoende herstel en het ontwikkelen van vaardigheden die onder druk beschikbaar blijven.
Binnen Systema onderzoeken we hoe mensen reageren op weerstand, onzekerheid en onverwachte omstandigheden, en hoe ze hun mogelijkheden kunnen blijven gebruiken.
Wetenschappelijk onderzoek
Saunders et al. (1996) — The effect of stress inoculation training on anxiety and performance.
Een meta-analyse naar de effecten van stress-inoculatietraining op angst en prestaties.
Beweging & aanpassingsvermogen
Sterker worden is waardevol. Maar hoe goed kun je die kracht gebruiken wanneer omstandigheden veranderen?
Veel fysieke trainingen zijn opgebouwd rond vaste oefeningen, herhalingen en voorspelbare bewegingen. Daarmee kunnen we kracht, conditie en specifieke vaardigheden ontwikkelen.
Maar het dagelijks leven vraagt ook aanpassingsvermogen. We bewegen niet altijd vanuit een ideale positie of onder ideale omstandigheden.
Binnen de bewegingswetenschap wordt onderzocht hoe variatie, omgevingsfactoren en veranderende bewegingsopgaven invloed hebben op motorisch leren.
Dit wordt onder andere beschreven binnen de constraints-led approach: een benadering waarin mensen leren door oplossingen te vinden binnen wisselende omstandigheden.
Bij Natuurlijk Bewegen onderzoeken we hoe kracht, mobiliteit, coördinatie en ontspanning samenwerken, en hoe we onnodige spanning tijdens bewegen kunnen herkennen en verminderen.
Wetenschappelijk onderzoek
Clark, McEwan & Christie (2019) — The effectiveness of constraints-led training on skill development in interceptive sports.
Een systematische review naar de invloed van veranderende trainingsomstandigheden op motorisch leren.
Massage, lichaamswerk & herstel
Wat gebeurt er met pijn, spierspanning en bewegingsvrijheid wanneer we het lichaam mechanisch belasten?
Massage en lichaamswerk worden gebruikt voor ontspanning, pijnvermindering en herstel.
Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat bepaalde vormen van massage pijn kunnen verminderen en op korte termijn invloed kunnen hebben op bewegingsuitslag en ervaren herstel.
De effecten verschillen per behandeling, persoon en klacht. Ook is niet iedere vorm van lichaamswerk afzonderlijk onderzocht.
Binnen Somatic Hub werken we onder andere met Ryabko Massage, Stick Bodywork en Pravilo. Daarbij variëren de belasting, intensiteit en manier van werken.
Voor deze specifieke methoden is de wetenschappelijke onderbouwing beperkter dan voor massage in algemene zin. Daarom onderscheiden we onderzoeksresultaten van praktijkervaring.
Wetenschappelijk onderzoek
Mak et al. (2024) — Use of Massage Therapy for Pain, 2018–2023.
Een overzicht van systematische reviews naar massage bij pijnklachten. De onderzoekers vonden aanwijzingen voor pijnvermindering, maar ook belangrijke beperkingen in de kwaliteit van het beschikbare bewijs.
Lichaamsbewustzijn, emoties & gedrag
Hoe beïnvloedt wat er in je lichaam gebeurt de manier waarop je denkt, voelt en reageert?
Ons lichaam geeft voortdurend informatie over onze interne toestand. Denk aan hartslag, ademhaling, spierspanning, temperatuur en lichamelijk ongemak.
Het waarnemen en interpreteren van deze signalen wordt binnen de wetenschap interoceptie genoemd.
Onderzoek laat verbanden zien tussen interoceptie, emotionele ervaringen en emotieregulatie. Maar beter lichaamsbewustzijn leidt niet automatisch tot beter gedrag. Ook de manier waarop iemand lichamelijke signalen interpreteert, speelt een rol.
Binnen Somatic Hub onderzoeken we deze processen door beweging, fysiek contact, weerstand en praktische situaties.
Het doel is om eigen reacties beter te herkennen en bewuster te kunnen handelen, ook in contact met anderen.
Wetenschappelijk onderzoek
Khalsa et al. (2018) — Interoception and Mental Health: A Roadmap.
Een uitgebreid wetenschappelijk overzicht van interoceptie en de relatie met emoties, gedrag en mentale gezondheid.
Pravilo & het autonome zenuwstelsel
Wat gebeurt er met ons lichaam wanneer we onder gecontroleerde trekkracht bewegen en ontspannen?
Pravilo combineert mechanische tractie met actieve beweging, kracht, ademhaling en ontspanning. Daarbij onderzoeken we hoe het lichaam reageert op belasting en hoe we onnodige spanning kunnen herkennen en verminderen.
Ook naar Pravilo zelf is wetenschappelijk onderzoek gedaan.
Russische onderzoekers volgden twintig deelnemers die gedurende zes tot zeven maanden tweemaal per week met Pravilo trainden.
Ze onderzochten onder andere veranderingen in hartslagvariabiliteit (HRV), een maat die informatie kan geven over de autonome regulatie van het hart.
Na zes maanden vonden de onderzoekers veranderingen die zij interpreteerden als aanwijzingen voor een grotere parasympathische invloed op de hartregulatie.
Wetenschappelijk onderzoek
Ivanova, Pianzina & Ermolaev (2020) — Neurophysiological Indicators of the Body After the Use of the Pravilo Health-Improving Machine.
Human. Sport. Medicine, 20(4), 40–47.
Wetenschap & praktijk
Wetenschappelijk onderzoek helpt ons begrijpen welke effecten aantoonbaar zijn, welke mechanismen mogelijk een rol spelen en waar nog vragen bestaan.
Praktijkervaring laat ons zien hoe mensen reageren onder verschillende omstandigheden en welke veranderingen zij zelf ervaren.
Beide hebben waarde, maar zijn niet hetzelfde.
Niet iedere methode binnen Somatic Hub is als geheel wetenschappelijk onderzocht. Wel zijn er relevante onderzoeken naar veel van de principes waarmee we werken.
We blijven daarom kritisch kijken, onderzoeken, ervaren en ontwikkelen.
Kennis staat niet stil. Onze training ook niet.